मुंबईसाठी पायाभूत सुविधांचे नवे युग : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा ‘ मास्टर प्लान ‘
  

भारताची आर्थिक राजधानी, स्वप्नांची नगरी आणि देशाचे आर्थिक इंजिन असलेल्या मुंबईने गेल्या दशकात अशा एका परिवर्तनाचा अनुभव घेतला आहे, ज्याची तुलना जागतिक स्तरावरील केवळ मोठ्या महानगरांशी केली जाऊ शकते. दुर्दैवाने एकेकाळी रखडलेले प्रकल्प, वाढती वाहतूक कोंडी आणि पायाभूत सुविधांवरील प्रचंड ताण ही मुंबईची ओळख बनली होती. मात्र, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारने राबवलेल्या ‘मुंबई ट्रान्सफॉर्मेशन’ या धोरणाने शहराच्या नशिबाला नवी कलाटणी मिळाली आहे. हा बदल केवळ सिमेंट आणि काँक्रीटचा नसून, तो मुंबईच्या जागतिक स्तरावरील प्रतिमेचा पुनरुद्धार करणारा ठरला आहे.

पायाभूत सुविधांचे महाजाल: ‘कनेक्टिव्हिटी’चे नवीन परिमाण
मुंबईच्या विकासाचा कणा म्हणजे इथली वाहतूक व्यवस्था. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सत्तेवर आल्यापासून ‘इंटिग्रेटेड ट्रान्सपोर्ट सिस्टीम’वर भर दिला. त्यांच्या कार्यकाळात केवळ कागदावर असलेले प्रकल्प प्रत्यक्षात जमिनीवर आले आणि कालबद्ध पद्धतीने पूर्ण करण्यात आले.

१. अटल सेतू (MTHL): विकासाचा सागरी महामार्ग
मुंबई आणि नवी मुंबईला जोडणारा ‘अटल बिहारी वाजपेयी शिवडी-न्हावा शेवा अटल सेतू’ हा केवळ एक पूल नसून तो राज्याच्या प्रगतीचा महामार्ग ठरला आहे. २१.८ किलोमीटर लांबीचा हा देशातील सर्वात लांब सागरी सेतू दक्षिण मुंबईतून थेट नवी मुंबई आणि तिथून पुढे पुणे-गोवा महामार्गाशी कनेक्टिव्हिटी वाढवतो. फडणवीस यांच्या कार्यकाळात या प्रकल्पाला मिळालेली तांत्रिक गती आणि निधीची तरतूद यामुळे आज हा प्रकल्प मुंबईच्या विकासाचा चेहरा बनला आहे.

२. कोस्टल रोड: मुंबईच्या पश्चिम किनारपट्टीची नवी ओळख
दक्षिण मुंबईतील वाहतूक कोंडी फोडण्यासाठी आणि नरिमन पॉइंट ते कांदिवली असा विनाअडथळा प्रवास करण्यासाठी ‘कोस्टल रोड’ प्रकल्पाची आखणी करण्यात आली. पर्यावरणीय आव्हाने आणि तांत्रिक अडचणींवर मात करत हा प्रकल्प आज मुंबईकरांचा प्रवास सुसह्य करत आहे. यामुळे इंधनाची बचत आणि प्रदूषणात घट होण्यास मोठी मदत होत आहे.

३. मेट्रो प्रकल्पांचे पुनरुज्जीवन
मुंबईत मेट्रोचे जाळे
विणण्याचे स्वप्न दशकांपासून पाहिले जात होते, पण त्याला गती दिली मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी. मेट्रो-३ (कुलाबा-वांद्रे-सीप्झ) या भूमिगत मेट्रोपासून ते मेट्रो-२ए आणि मेट्रो-७ या मार्गांपर्यंत, मुंबईच्या उपनगरांना जोडण्यासाठी मेट्रोचे जाळे अत्यंत वेगाने विस्तारले गेले. आज लाखो मुंबईकर या मेट्रो सेवेचा लाभ घेत असून लोकल ट्रेनवरील ताण कमी होण्यास सुरुवात झाली आहे.

आर्थिक क्रांती आणि जागतिक दर्जाचे नियोजन
मुंबईला केवळ रस्ते बांधून चालणार नाही, तर तिची आर्थिक क्षमता वाढवणे गरजेचे होते. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईला ‘ग्लोबल फायनान्शिअल हब’ बनवण्यासाठी दूरगामी पावले उचलली आहेत.

नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
वाढत्या हवाई वाहतुकीच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी मुंबईत दुसऱ्या विमानतळाची नितांत गरज होती. नवी मुंबई विमानतळ प्रकल्प हा फडणवीसांच्या ‘व्हिजन’चा एक महत्त्वाचा भाग आहे. या प्रकल्पामुळे नवी मुंबई आणि रायगड परिसराचा विकास झाला असून, तिथे रोजगाराच्या लाखो संधी निर्माण होत आहेत.

डेटा सेंटर आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा
आजच्या युगात डेटा हेच इंधन आहे. मुंबईला आशियातील सर्वात मोठे ‘डेटा सेंटर हब’ बनवण्यासाठी फडणवीस सरकारने विशेष सवलती आणि धोरणे राबवली. यामुळे जगातील मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांनी मुंबईत आपली कार्यालये आणि सर्व्हर्स सुरू केले आहेत, ज्यामुळे मुंबईची ओळख आता ‘फिनटेक सिटी’ म्हणून होत आहे.

नागरी पुनरुत्थान आणि सामाजिक समावेशकता
विकासाचे लाभ केवळ श्रीमंतांपर्यंत मर्यादित न राहता ते सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचावेत, हा फडणवीसांच्या धोरणांचा गाभा राहिला आहे.

धारावी पुनर्विकास आणि झोपडपट्टी पुनर्वसन
जगातील सर्वात मोठी झोपडपट्टी असलेल्या धारावीचा कायापालट करण्याचे स्वप्न फडणवीसांनी पाहिले आणि त्याला कायदेशीर व आर्थिक स्वरूप दिले. या पुनर्विकास प्रकल्पामुळे तिथल्या रहिवाशांना हक्काचे घर आणि रोजगाराची नवीन साधने मिळणार आहेत. तसेच बीडीडी चाळींचा पुनर्विकास करून मध्यमवर्गीय मुंबईकरांना न्याय देण्याचे काम त्यांच्या नेतृत्वाखाली झाले आहे.ML/ML/MS