मुंबईत सुरू होतय एएमआय बॅक्टीरिया उत्पादन केंद्र , जाणून घ्या फायदे
मुंबई, दि. २ : मुंबईतील पहिले एनारोबिक मायक्रोबियल इनोकुलम म्हणजेच एएमआय बैक्टीरिया उत्पादन केंद्र आणि प्रयोगशाळा लोअर परेल रेल्वे कार्यशाळेत उभारली जात आहे. हे केंद्र एक्सप्रेस आणि लांब पल्ल्याच्या गाड्यांमधील बायो-शौचालयांच्या कार्यक्षमतेचा दर्जा उंचावण्यासाठी आणि माणसाच्या कचऱ्याच्या विल्हेवाटीमुळे येणाऱ्या दुर्गंधीच्या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी विकसित केलं जातं आहे.
या प्रस्तावित केंद्रात दररोज सुमारे 3 लाख लीटर बैक्टीरिया द्रव तयार करण्याची क्षमता असेल. बांधकाम जुलै महिन्यात सुरू होईल आणि सहा महिन्यांत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. एकदा सुरू झाल्यानंतर हे केंद्र उत्तम दर्जाच्या बैक्टीरियाचे उत्पादन, निरीक्षण आणि पुरवठा करण्यासाठी विशेष युनिट म्हणून काम करेल. यामुळे रेल्वे शौचालयांसाठी आवश्यक बैक्टीरिया स्थानिक पातळीवर उपलब्ध होणार आहे.
रेल्वे डब्यातील स्वच्छतेच्या मानकांना चांगले करण्यासाठी हे एक मोठे पाऊल उचलण्यात आलं आहे. या केंद्रामुळे शौचालयातील घाण आणि दुर्गंध कमी होऊन प्रवाशांचा अनुभव अधिक चांगला होण्यास मदत होणार आहे. हे केंद्र डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशनने विकसित केलेल्या बैक्टीरियाचा वापर करणार आहे. जे भारतीय रेल्वेत 10 वर्षांपासून वापरले जात आहे.
एएमआय बैक्टीरिया मानवी कचऱ्याला एनारोबिक पचन प्रक्रियेद्वारे विघटन करतो. ही प्रक्रिया ऑक्सिजनच्या अभावात घडते आणि कचरा गंधरहित बायोगॅस आणि पाण्यात रूपांतरित होतो. यामुळे रेल्वे ट्रॅकवर थेट कचरा टाकणे थांबते आणि पर्यावरणीय स्वच्छतेत सुधारणा होते. हे बैक्टीरिया शौचालयातील कचरा प्रभावीपणे विघटित करून दुर्गंध आणि प्रदूषण कमी करतात. ही प्रक्रिया नैसर्गिक आणि सुरक्षित असल्याने रेल्वे प्रणाली अधिक पर्यावरणस्नेही बनते.
SL/ML/SL