ताडोबा-अंधारीत हिमालयीन आणि युरेशियन ग्रिफॉन गिधाडांचे दुर्मिळ दर्शन
चंद्रपूर दि २५ :–चंद्रपूर जिल्ह्यातील ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पात हिमालयीन प्रदेशात सामान्यतः आढळणारे हिमालयीन ग्रिफॉन गिधाड आणि युरेशियन ग्रिफॉन गिधाड यांचे दुर्मिळ दर्शन ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पात नोंदवले गेले. पक्षी तज्ञांच्या मते, दोन्ही गिधाडे प्रौढ प्रजातीतील आहे. हिमालय, लडाख, तिबेट, हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंडसारख्या थंड, उंच प्रदेशातील मूळ गिधाडे अत्यंत महत्त्वाची आणि असामान्य मानली जातात.
तज्ञांचा असा विश्वास आहे की लांब पल्ल्याचे हिवाळी स्थलांतर आणि बदलत्या हवामान परिस्थिती ही त्यांच्या दक्षिणेकडे जाण्याची प्राथमिक कारणे असू शकतात. ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाच्या जामुनबोळी (कोअर क्षेत्र) मध्ये एका तलावाजवळ ही दोन गिधाडे दिसली. सुरुवातीला ते उडू शकत नसल्यासारखे वाटले, परंतु काही वेळाने त्यांची सक्रिय हालचाल आणि एकमेकांशी खेळणे दिसून आले. काळजीपूर्वक निरीक्षणानंतर त्यांच्या वेगवेगळ्या प्रजातीची पुष्टी झाली. हे दुर्मिळ क्षण ताडोबाचे “बर्डमन” म्हणून ओळखले जाणारे सुमेध बोधी वाधमारे यांनी कॅमेर्यात कैद केले. निरीक्षणावेळी पक्षी तज्ञ उपस्थित होते.
गिधाडांना निसर्गाचे सफाई कामगार मानले जाते. मृत प्राणी खाऊन आणि रोगांचा प्रसार रोखून ते पर्यावरण स्वच्छ ठेवतात. ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पात त्यांची उपस्थिती केवळ दुर्मिळ घटना नसून, मध्य भारतातील बदलत्या पर्यावरणीय आणि हवामान परिस्थितीचे महत्त्वाचे सूचक आहे. वन विभाग आणि पक्षी तज्ञ हे निरीक्षण गांभीर्याने घेत आहेत आणि भविष्यातील संवर्धन व संशोधन प्रयत्नांसाठी ते उपयुक्त ठरेल.ML/ML/MS
