#आयआयटी-आयआयएमसारख्या संस्था प्रत्येक राज्यात आखण्याची शिक्षण मंत्रालयाची योजना

नवी दिल्ली, दि. 12 (एमएमसी न्यूज नेटवर्क) : आयआयटी आणि आयआयएमसारख्या उच्च शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिक्षण घेण्यास कोणाला नाही आवडणार, परंतु मर्यादित संस्था आणि मर्यादित जागांमुळे बऱ्याच जणांना यात प्रवेश घेता येत नाही हा शिक्षणाच्या मार्गातील एक मोठा अडथळा आहे. परंतु, आता हा अडथळा दूर करण्याच्या योजनेवर शिक्षण मंत्रालयाने काम सुरू केले आहे.

त्याअंतर्गत आता सर्व राज्यांमध्ये आयआयटी आणि आयआयएमसारख्या उच्च शिक्षण संस्था उघडल्या जातील. सध्या आयआयटी फक्त 22 राज्ये आणि देशाच्या केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये आणि 20 राज्यांत आयआयएम अस्तित्त्वात आहेत. उत्तर प्रदेश हे एकमेव राज्य आहे जिथे दोन आयआयटी अस्तित्त्वात आहेत.

सध्या सर्व राज्यांमध्ये अशा संस्था सुरू करण्याची शिफारस करणारे नवे राष्ट्रीय शिक्षण धोरण लागू झाल्यानंतर सर्व राज्यांत या संस्था सुरू करण्याच्या या योजनेवर सध्या शिक्षण मंत्रालयाने काम सुरू केले आहे. नवीन राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाची अंमलबजावणी जोरात सुरू असताना मंत्रालयानेही या प्रस्तावाबाबत गांभीर्य दर्शविले आहे.

सध्या अशी सर्व राज्यांना चिन्हांकित केली गेली आहेत. मंत्रालयाशी जुळलेल्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, येत्या काही दिवसांत वंचित राज्यांमध्ये अशा संस्था सुरू करण्याचा निर्णय घेता येईल. असे असले तरी मोदी सरकार आल्यानंतर, उच्च शैक्षणिक संस्थांची संख्या आणि जागा वाढवण्याचा प्रयत्न आहे. असा अंदाजदेखील लावता येतो की 2014 पासून देशात आतापर्यंत सात नवीन आयआयएम आणि इतक्याच नवीन आयआयटी उघडल्या गेल्या आहेत.

2014 पूर्वी देशात फक्त 13 आयआयएम आणि 16 आयआयटी होते. नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाद्वारे, सरकारने ज्या प्रकारे शिक्षण क्षेत्रात मोठे बदल करण्याचे नियोजन केले आहे, अशा प्रकारच्या संस्था सर्वप्रकारच्या राज्यांमध्ये स्थापना करणे आवश्यक ठरते.
सध्या देशात नऊ राज्ये आणि सात केंद्रशासित प्रदेश आहेत, ज्यांना या योजनेंतर्गत आतापर्यंत आयआयएम नाहीत. यामध्ये गोवा आणि दिल्ली, मेघालय वगळता ईशान्येकडील सर्व राज्यांचा समावेश आहे, जिथे आयआयएम उघडण्याची मागणी बराच काळापासून सुरू आहे.
त्याचबरोबर, केंद्रशासित प्रदेशात जम्मू-काश्मीर हे एकमेव राज्य आहे जिथे आयआयएम स्थित आहे. त्याचप्रमाणे देशात आठ राज्ये आणि सहा केंद्रशासित प्रदेश आहेत, जिथे आयआयटी अस्तित्वात नाही. या योजनेंतर्गत सर्व राज्यात या संस्था स्थापन झाल्यानंतर मोठ्या राज्यांत त्यांची संख्या वाढविण्याकडेही लक्ष दिले जाईल.

Tag-Ministry of Education plans/institutes/IIT-IIM 

HSR/KA/HSR/ 12 JANUARY 2021