एका श्वेत बटू तार्‍याचे नासाला दिसले अद्भूत दृश्य

न्यूयॉर्क, दि.20 (एमएमसी न्यूज नेटवर्क): खगोलशास्त्रज्ञांनी पृथ्वीपासून (Earth) 1,400 प्रकाश-वर्ष दूर असलेल्या श्वेत बटू तार्‍यामध्ये (white dwarf star) एक दुर्मिळ घटना नोंदवली आहे. हा बटू तारा 30 मिनिटांच्या अंतराने एखाद्या बल्ब सारखा चालू आणि बंद होत होता. खगोलशास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की या घटनेपूर्वी, ताऱ्यांचे चालु आणि बंद होण्याचे अंतर अनेक दिवस किंवा महिन्यांतच असल्याचे पाहिले गेले आहे.
 
ही घटना डरहॅम विद्यापीठाच्या पथकाने नासाच्या ट्रान्झिटिंग एक्झोप्लॅनेट सर्व्हे सॅटेलाइट (TESS) च्या आकडेवारीच्या आधारे पाहिली आहे. या श्वेत बटू तार्‍याची (white dwarf star) ओळख पृथ्वीपासून (Earth) 1,400 प्रकाश-वर्ष दूर असलेल्या टीडब्ल्यू पिक्टोरिस या तारे प्रणालीच्या रुपात झाली आहे. त्यांना असे आढळले की या तार्‍याची चमक वाढण्यासाठी आणि कमी होण्यासाठी अनेक महिने लागण्याऐवजी फक्त अर्धा तास लागत होता. त्यांनी शंका व्यक्त केली की ही घटना कदाचित वेगवान चुंबकीय क्षेत्रामुळे घडत होती.
 
संशोधकांना आशा आहे की या शोधामुळे त्यांना कृष्ण विवर (Black Hole), श्वेत बटु तारे (white dwarf star), न्यूट्रॉन तारे आणि त्यांच्या सभोवताली आढळलेल्या पदार्थांबद्दल अधिक माहिती मिळेल. नासाच्या ट्रान्झिटिंग एक्झोप्लॅनेट सर्व्हे सॅटेलाइट च्या आकडेवारीद्वारे शास्त्रज्ञांना आढळले की टीडब्ल्यू पिक्टोरिसची चमक खूप वेगाने बदलत होती. संशोधकांचे म्हणणे आहे की ते श्वेत बटू तार्‍यामध्ये जे पाहत आहेत ते पृष्ठभागाच्या चुंबकीय क्षेत्रातील बदल असू शकतात.
 
सूर्याच्या वस्तुमानाच्या 10 पट मोठे तारे त्यांच्या आयुष्याच्या शेवटी एका हिंसक सुपरनोव्हाचे (Supernova) बळी ठरतात. हे तारे त्यांचे हायड्रोजन पूर्णपणे जाळतात तेव्हा तयार होतात. हा हायड्रोजनच तार्‍याला इंधन देतो. अशीच काहीशी घटना 5 अब्ज वर्षांनंतर आपल्या सूर्याबाबतही होणे निश्चित आहे. इंधन संपल्यानंतर, या तार्‍यांमधून लाल ज्वाला खूप लांबचा प्रवास करतात. या ताऱ्यांचा गाभा तेव्हाही खूपच उष्ण असतो जो श्वेत बटू तारा या नावाने ओळखला जातो.
Astronomers have reported a rare phenomenon in the white dwarf star, 1,400 light-years from Earth. This dwarf star was turning on and off like a bulb every 30 minutes. Astronomers say that before this event, the distance between the star’s turn and stop was seen to be several days or months.
PL/KA/PL/20 OCT 2021