मनुष्याच्या आतड्यात आढळले 54 हजाराहून अधिक विषाणू

मनुष्याच्या आतड्यात आढळले 54 हजाराहून अधिक विषाणू

ब्रिस्बेन, दि.28 (एमएमसी न्यूज नेटवर्क): नेचर मायक्रोबायोलॉजीमध्ये प्रकाशित एका संशोधनानुसार मानवी आतड्यात (human gut) जिवंत विषाणूंच्या 54,118 प्रजातींचा (virus) शोध लावण्यात आला आहे, त्यातील 92 टक्के आतापर्यंत अज्ञात मानल्या गेल्या होत्या. कॅलिफोर्नियामधील जॉईंट जीनोम इन्स्टिट्यूट आणि स्टॅनफोर्ड विद्यापीठातील सहकार्‍यांना आढळले की यातील बहुतेक प्रजाती जीवाणूजन्य असतात. हे विषाणू जीवाणू खातात परंतू मानवी पेशींवर हल्ला करु शकत नाहीत.
आपल्यापैकी बहुतांश लोक जेव्हा विषाणूचे नाव ऐकतात तेव्हा आपण अशा विषाणूंचा (virus) विचार करु लागतो जे आपल्या पेशींना गालगुंड, गोवर किंवा सध्याच्या कोव्हिड-19 सारख्या आजाराने संक्रमित करतात. आपल्या शरीरात आणि विशेषत: पोटात हे सूक्ष्म परजीवी मोठ्या संख्येने आहेत जे त्यात आढळणार्‍या सूक्ष्मजंतूंना लक्ष्य करतात.

सूक्ष्मजंतू आपले संरक्षण करतात
Microbiom protects you

अलीकडेच आपल्या आतड्यात (human gut) रहाणार्‍या सूक्ष्मजंतूंबद्दल (Microbiom) जाणून घेण्याची मोठी रुची निर्माण झाली आहे. हे सूक्ष्मजंतू ना केवळ आपल्याला अन्न पचविण्यात मदत करतात तर त्यातील बर्‍याच जणांची खूप महत्वाची भूमिकाही असते. ते रोगकारक जीवाणूंपासून आपले संरक्षण करतात, आपले मानसिक आरोग्य व्यवस्थित ठेवतात, बाल्यावस्थेत आपली रोगप्रतिकारक शक्ती बळकट करतात आणि प्रौढ झाल्यावर रोगप्रतिकारक शक्ती नियंत्रणामध्ये सतत भूमिका निभावतात.

70 टक्क्यांहून अधिक प्रजाती प्रयोगशाळेत विकसित झालेल्या नाहीत
More than 70 percent of the species have not been developed in the laboratory

मानवी आतडे (human gut) आता ग्रहावरील सर्वात चांगल्या पद्धतीने अभ्यासले जाणारे सूक्ष्मजंतू (Microbiom) पर्यावरणतंत्र आहे असे म्हणणे योग्य ठरेल. तरीदेखील त्यात आढळणार्‍या सूक्ष्मजंतूंच्या 70 टक्क्यांहून अधिक प्रजाती अद्याप प्रयोगशाळेत विकसित करण्यात आलेल्या नाहीत. नवीन संशोधनात, 24 वेगवेगळ्या देशांतील लोकांकडून घेण्यात आलेले विष्ठेचे नमुने- मेटाजिनोमपासून संगणकीय रुपाने विषाणूचे सिक्वेन्स वेगळे करण्यात आले. मानवी विष्ठेत विषाणू (virus) किती प्रमाणात आहेत याचा अंदाज घेण्यात आला.

90 टक्क्यांहून जास्त विषाणू प्रजातीं विज्ञानाच्या दृष्टीने नवीन
More than 90 percent of viral species are scientifically new

या प्रयत्नाचा परिणाम म्हणून मेटागेनॉमिक गट विषाणूंचा (virus) तक्ता तयार करण्यात आला, जो अशा प्रकारचा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा स्रोत आहे. या तक्त्यामध्ये 189,680 विषाणूच्या जीनोम विषयी माहिती देण्यात आली आहे जी 50,000 हून अधिक विशिष्ट विषाणू प्रजातींचे प्रतिनिधित्व करतात. विशेष करुन यातील 90 टक्क्यांहून जास्त विषाणू प्रजाती (Viral species) विज्ञानाच्या दृष्टीने नवीन आहेत. त्या एकत्रितपणे 450,000 पेक्षा अधिक वेगवेगळी प्रथिने एन्कोड करतात. वेगवेगळ्या विषाणूंच्या उपप्रजातींचाही अभ्यास करण्यात आला आणि त्यात आढळले की या अभ्यासात समाविष्ट करण्यात आलेल्या 24 देशांमध्ये काही आश्चर्यचकित नमुने दिसून आले.
According to a study published in Nature Microbiology, 54,118 species of live viruses have been discovered in the human gut, 92 percent of which were previously considered unknown. Colleagues at the Joint Genome Institute in California and Stanford University found that most of these species are bacterial.
 
PL/KA/PL/28 JUNE 2021